...

Range | David Epstein (Kitap)

Bir spor gazetecisi olan David Epstein, Range isimli kitabında bir alana odaklanıp erken yaştan itibaren o alanda uzmanlaşmayı seçmek yerine sürekli yeni beceriler kazanarak farklı alanları deneyen ve birden fazla alanda başarılı olanların hikayesini anlatıyor. Bu kişiler, kitapta ‘generalist’ olarak adlandırılıyor. Kitapta aşırı derecede uzmanlaşmanın dar bir bakış açısını da ister istemez getirdiği savunuluyor ve alternatif olarak çok yönlülük tartışılıyor.

Kitapta ilk ele alınan örnek Tiger Woods (golf) ve Roger Federer (tenis). Tiger Woods erken yaştan itibaren ailesi tarafından golfe yönlendiriliyor ve bu şekilde golfte ileri derecede uzmanlaşmış oluyor. Malcolm Gladwell’in Outliers kitabında da yer verdiği, bir beceriyi elde etmek üzere kaç saat harcanması gerektiğine ilişkin 10.000 saat kuralını (10.000 hour rule) da uygulamış oluyor böylece. Golf antrenmanları planlı ve programlı olarak ilerliyor. Tiger Woods, maksatlı çalışmanın başarıyı getireceği, rekabet ne kadar yüksek ise, uzmanlaşmanın o kadar erken yaşta başlaması gerektiği görüşünün bir temsilcisine dönüşüyor. Roger Federer ise, farklı aktiviteler arasında bir ‘deneme süreci’ geçiriyor. Farklı alanlarla ilgileniyor. Yapılandırılmış bir süreçten geçmiyor. Uzmanlaşacağı sporu seçmesi pek çok disiplini deneyimlemesinden sonra, yeteneklerine ve kişiliğine uygun olan dalı belirlemesinden sonra, daha geç bir yaşta gerçekleşiyor.

Mark Zuckerberg, yasa dikkat çekerek ‘gençlerin daha akıllı olduğu’ vurgusunu yapsa da, Northwestern, MIT ve the U.S. Census Bureau’nun bir araştırması, teknoloji alanında en hızla büyüyen startupların kurucularının ortalama 45 yaşında olduğunu ortaya çıkarmış. Ayrıca, 50’li yaşlardaki CEO’lar 30’lu yaşlardakinden, 30’lu yaşlarındakiler de 20’li yaşlardakilerden daha başarılıymış.

2009 yılında the American Psychologist’de Daniel Kahneman ve Gary Klein tarafından yayınlanan “Conditions for Intuitive Expertise - A Failure to Disagree” başlıklı makalede deneyim ile uzmanlaşma arasındaki ilişkiyi incelemişlerdir, sonuçta vardıkları kanı, bir işi sürekli tekrar etmenin performansa veya öğrenmeye etkisi yoktur. Bu durumun özellikle insan davranışı ve çeşitli kalıpların sürekli tekrar etmediği durumlarda geçerli olduğunu tespit etmişlerdir. Golf, poker, satranç oynamak ve itfaiyecilik birer istisnadır. Çünkü, bu tür eylemlerde kendini sürekli tekrar eden kalıplar vardır. Epstein, ileri uzmanlaşmanın kendini tekrar etmeyen, sürekli değişen trendler ve durumlar ile karşılaşması halinde bocalayacağını belirtiyor. Örneğin finans piyasalarında koşullar sürekli değişiyor veya bir hastaya teşhis konulacağı zaman hastanın öyküsünün çok iyi değerlendirilmesi gerekiyor. Her iki durumda da, uzman bir kişi mevcut durumu iyi okuyamazsa hata yapıyor.

Range, çok yönlülüğün başarı için olmazsa olmaz olduğunu savunan bir kitap. Farklı disiplinlerden gelenler, zaman içinde kazandıkları düşünme biçimleri ile ilgisiz gibi görünen alanlarda çalışmaya başladıklarında büyük inovasyonlara imza atabiliyorlar.

Range - Why Generalists Triumph in a Specialized World
Çok Yönlü Başarı İçin Neden Çok Şeyle İlgilenmeliyiz?
David Epstein
2019
351 sayfa
goodreads

🌿 2021   şimdi   kitaplık   thebookish.de